15 november 2023 Robotmelken: zó speel je optimaal in op het koeverkeer

Een efficiënte stal waarin alles op rolletjes loopt. Dat is wat veel melkveehouders wensen. Werk je met een melkrobot of ben je van plan er een te plaatsen? Dan ben je als het gaat om arbeidsverlichting al een heel eind op weg. Maar waar in de stal kun je die robot nu het beste plaatsen? Hoe speel je optimaal in op het koeverkeer in jouw stal? Helaas is er geen pasklaar plan voor je beschikbaar. Iedere stal is namelijk anders. Gelukkig weten Fullwood-dealers Willem van der Weerd (R. van der Weerd Melkmachines BV) en Doede Hofman (Bosch HIT BV) raad.

De beste plek en opstelling bepalen

Ben je van plan om melkrobots in te zetten in jouw nieuwbouw- of bestaande stal? Dan is het verstandig om goed na te denken over de opstelling. ‘Het is daarbij heel belangrijk om rekening te houden met het koeverkeer’, zegt Doede. ‘Wat is voor je dieren een logische route om te lopen? Wat zijn mogelijke knooppunten of plekken waar opstoppingen kunnen plaatsvinden? Door rekening te houden met dit soort variabelen, kunnen we bepalen wat de beste plek is voor je robots én welke opstelling we het beste aan kunnen houden.’

‘De keuze die je uiteindelijk maakt, moet goed onderbouwd zijn’, vult Willem aan. ‘Daarom werken we vaak meerdere varianten uit van opstellingen die zouden kunnen werken voor de betreffende stal. We bespreken de voor- en nadelen en bekijken gerealiseerde stallen altijd live, zodat je als boer een goed idee krijgt van de mogelijkheden.’

Opstellingen en toegangsmogelijkheden

Er zijn diverse opstellingen om uit te kiezen. Zo heb je bijvoorbeeld een kassaopstelling, tandemopstelling en een kop-kop opstelling. Ook bestaan er verschillende toegangsmogelijkheden voor de melkrobot.

Kies je voor de M²erlin melkrobot van Fullwood? Dan kun je gebruikmaken van zowel een rechte in- of uitgang als van een in- of uitgang vanaf de zijkant, eventueel zelfs gecombineerd. ‘Dat is een groot voordeel’, zegt Doede. ‘Hierdoor hebben we namelijk meer tools om de robots goed in te passen in bestaande stallen. Willem: ‘Het voordeel is dat we zo altijd een ruime toegang kunnen realiseren. Het is namelijk belangrijk dat koeien genoeg bewegingsvrijheid hebben om de robot in te stappen. Bij andere merken heb je óf alleen een rechte toegang óf alleen vanaf de zijkant’.

Lees hier meer over de Twin-Entry en Twin-Exit mogelijkheden van de M2erlin robot.

Kassa-opstelling: de voordelen

Er is niet 1 juiste stalopstelling, voor iedere opstelling valt namelijk wel iets te zeggen. Voor zijn klanten ziet Doede absoluut de voordelen van de kassa-opstelling. ‘Stel je een kassa bij de plaatselijke supermarkt voor’, legt hij uit. ‘Er staan meerdere robots naast elkaar waar de koeien rechtstandig in én weer uitlopen. Het voordeel? Je hebt weinig last van opstoppingen.’

‘Die opstoppingen in het koeverkeer wil je als veehouder voorkomen’, vervolgt Doede. ‘Er zitten namelijk altijd wel een paar baasjes, hoog in de rangorde, tussen die de dienst uitmaken. Als zij een prominente plek innemen in de wachtruimte, zijn koeien die lager in de rangorde staan minder snel geneigd om daar ook te gaan staan. Je krijgt dan een soort schoolpleinsituatie.’

‘De kans is aanwezig dat deze koeien niet of te laat worden gemolken terwijl ze daar op dat moment wel aan toe zijn. We hebben gemerkt dat dit soort opstoppingen eerder voorkomen bij andersoortige opstellingen.’

Tandemopstelling

Willem maakt voor zijn klanten minder gebruik van de kassaopstelling, maar heeft tot nu toe nog weinig problemen gehad met haantjesgedrag. Wat hem betreft werkt de tandemopstelling als een tierelier. ‘In veel stallen past deze opstelling goed, omdat je op veel plekken meer ruimte en bewegingsvrijheid hebt’, zegt hij. ‘Bij het in- en uitlopen van de robot bijvoorbeeld. De koeien volgen een vrij natuurlijke looproute zonder haakse bochten. Bovendien kun je werken met meerdere wachtruimtes en kunnen de koeien vanuit de robot de koppel zien.’

‘We kiezen vaak voor een tandemopstelling met kop-kop versie’, vervolgt Willem. ‘Hierbij worden de koeien met de koppen naar elkaar toe gemolken. Het voordeel daarvan is dat je zowel een linker als een rechter robot tot je beschikking hebt. Dat wil zeggen dat de koe bij de ene robot vanaf de linkerzijde wordt gemolken en bij de andere robot vanaf de rechterzijde. Koeien hebben vaak een voorkeur voor één van beide zijdes. Het mooie is dat ze in deze opstelling kunnen kiezen.’

De M²erlin als beweidingspoort

De M²erlin melkrobot kan de koeien na het melken voor je separeren. Bijvoorbeeld richting de wei, waarbij het meteen als beweidingspoort fungeert. ‘Doe je aan weidegang? Dan heb je met veel variabelen te maken’, vertelt Doede. ‘Het is vooral een kwestie van de koeien gemotiveerd houden. Het is zoeken naar een balans in het gebruiken van verschillende percelen, waarmee je de koeien blij en het gras goed houdt.’

Ook kan de M²erlin separeren richting een strohok voor zieke of tochtige koeien óf bijvoorbeeld richting een klauwbekapbox. Willem: ‘Plaats je een dergelijke separatieruimte achter de robot? Dan is het voordeel dat je de koeien daar in de buurt kunt houden. Zo kunnen ze naar de robot en vervolgens weer terug naar de separatieruimte. Op het moment dat ze eraan toe zijn, kunnen ze de koppel weer in’.

Melken is emotie

Bestaat er maar 1 juiste robotopstelling? Het antwoord is nee. Er zijn diverse uitgangspunten en varianten mogelijk en het is vooral belangrijk dat deze aansluiten op wat jij als melkveehouder belangrijk vindt.

Welke ruimte biedt jouw stal, hoe loopt het koeverkeer en welke opstelling past daar het beste bij? En waar hecht je het meeste belang aan? Wil je bijvoorbeeld dat je koeien geen onnodige kilometers hoeven maken of haakse draaiingen hoeven doen waar ze fysiek last van kunnen krijgen? Of wil je dat je koeien overal vrij rond durven lopen zonder dat de stress zich opbouwt? Of ga je vooral voor het ruimtelijke aspect (ruime gangen en doorloop)?

Jouw Fullwood-dealer kan je het allerbeste adviseren over de mogelijkheden en over oplossingen die het beste aansluiten bij jouw wensen. Stuk voor stuk hebben onze dealers namelijk een schat aan ervaring opgebouwd. ‘Melken is emotie’, besluit Willem. ‘Je koeien bepalen wat jij waard bent als veehouder. Hun gestel, gezondheid, melkcapaciteit en -kwaliteit bepalen jouw inkomsten. Zit er een kink in de kabel? Dan kan dat enorme gevolgen hebben. Wij helpen je om de beste keuzes te maken voor jouw situatie.’